Lezing Toekomstig gemeenschappelijk landbouwbeleid.

Vrijdagmiddag 22 maart 2019

Op vrijdag 22 maart 2019 organiseren het Lânboukundich Wurkferbân van de Fryske Akademy en het Fries Landbouwmuseum een lezing over het thema: het toekomstige EU-Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. De inleider is Frans Vroegop, die als Programmaleider Toekomst Gemeenschappelijk Landbouwbeleid van het ministerie van Landbouw — , Natuur en Voedselkwaliteit— er nauw bij betrokken is. De aanvang is 14:00 uur. De locatie is het Fries Landbouwmuseum in Leeuwarden.

Het Europese Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB) wordt iedere 7 jaar herzien, het loopt daarbij gelijk op met de 7-jarige Europese begroting (het zogenaamde Meerjarig Financieel Kader).
De onderhandelingen in Brussel over het toekomstig GLB zijn, na uitvoerige voorbesprekingen, met de presentatie van de voorstellen door de Europese Commissie in juni 2018 gestart.
Frans Vroegop zal in zijn inleiding zowel het proces van de Europese besluitvorming, de inhoud van voorstellen op hoofdlijnen en met name de Nederlandse inzet en prioriteiten daarbij toelichten.

Het gemeenschappelijk landbouwbeleid van de Europese Unie (EU) gaat terug tot 1957. Het oorspronkelijke doel, nog steeds verdragsrechtelijk van toepassing , is boeren een redelijk inkomen te bieden. Consumenten moesten verzekerd zijn van voldoende voedsel. Producenten van landbouwproducten kregen voor hun producten gegarandeerde minimumprijzen. Overschotten werden opgekocht. In het begin was dit beleid zeer succesvol, maar leidde al snel tot grote overschotten en uit de hand lopende kosten.
Na eerdere pogingen om hieraan (de genoemde problemen) tegemoet te komen, zoals de melkquotering in 1984 en de graanstabilisatoren in 1988, kwamen er vanaf 1992 fundamentele hervormingen. Het principe van productiegebonden steun werd verlaten en vervangen door ongebonden steun aan de landbouwers. Deze zogenaamde MacSharry-hervormingen droegen in belangrijke mate bij aan de totstandkoming van de WTO-overeenkomst over de disciplinering van landbouwsector in internationaal kader.

De volgende hervorming, die de geschiedenis is ingegaan onder de naam Agenda 2000, was vooral gericht op het opnemen van een groot aantal nieuwe lidstaten (uiteindelijk per 1 mei 2004) in het GLB op basis van ongeveer hetzelfde budget. Op de lijn van de MacSharry-hervormingen werd voortgeborduurd (ontkoppeling van steun) en steeds meer sectoren werden in deze hervormingen ondergebracht (de laatste der Mohikanen, suiker, in 2007).
Nieuw was de introductie van een tweede pijler in het GLB: het plattelandsontwikkelingsbeleid, waarvoor de financiële verantwoordelijkheid in tegenstelling tot de eerste pijler (alleen EU-financiering) door de lidstaten zelf en de EU werd gedragen. In de tweede pijler werden de voormalige landbouwstructuurmaatregelen en het agro-natuur- en milieubeleid ondergebracht
De ondersteuning van de markt voor granen, melk en zuivelproducten en rundvlees werden stapsgewijs verlaagd, terwijl de directe gekoppelde betalingen aan de landbouwers werden verhoogd. Betalingen voor belangrijke akkerbouwgewassen als granen en oliehoudende zaden werden geharmoniseerd.
In het akkoord over Agenda 2000 was een 'mid-term review', een tussentijdse evaluatie van Agenda 2000 afgesproken. Deze leidde in juni 2003 tot een nieuwe flinke tussentijdse hervorming van het GLB met een ontkoppeling van subsidies van bepaalde gewassen ten opzichte van de opbrengst. De nieuwe bedrijfstoeslagen zijn onderworpen aan voorwaarden met betrekking tot milieu, voedselveiligheid en dierenwelzijn. Op basis van deze hervorming (deze hervorming is in diverse landen op verschillende tijdstippen ingevoerd tussen 2005 en 2007 (NL was een van de laatste) is steeds meer steun ontkoppeld en krijgen boeren in bepaalde sectoren betaald onafhankelijk van het aantal hectares dat ze hebben of hun productie. De hoogte van de toeslag is gebaseerd op 'historische betalingen'; de steun die men vroeger kreeg.
Na lange onderhandelingen tussen de lidstaten onderling en tussen de lidstaten en het Europees Parlement (dat voor het eerst direct betrokken was bij de totstandkoming van EU-landbouwwetgeving) kwam in 2013 een nieuwe hervorming tot stand, die grotendeels in 2015 in werking trad.
In het huidige GLB zijn de toeslagrechten vervallen. Vanaf 2015 kwam er een nieuw systeem van betalingsrechten, een vast bedrag per hectare.

Het nieuwe GLB zet in op een duurzamere landbouw en bescherming van de biodiversiteit. Dertig procent van het bedrag dat telers ontvangen heeft betrekking op de vergroening, de zogenaamde vergroeningspremie.

Frans Vroegop is sinds 2017 Programmaleider Toekomst Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. Daarvoor werkte hij onder meer - als visserij attaché op de Nederlandse Permanente Vertegenwoordiging bij de EU , daarna was hij vanuit een senior beleidsfunctie op LNV o.m. voorzitter van de Raadswerkgroep visserij tijdens Nederlands + Luxemburgs EU-voorzitterschap en daarvoor coördinator Gemeenschappelijk Visserijbeleid/Innovatie cq. Secretaris Visserij Innovatieplatform (VIP)


Opgave is nodig en kan via de website van het museum www.frieslandbouwmuseum.nl.

Stipers van de Fryske Akademy, vrijwilligers en vrienden van het Landbouwmuseum hebben gratis toegang: anderen betalen 6 euro. (incl. koffie)

 

Thema-avond

Vrijdagavond 29 maart 2019

Agenda: Programma thema-avond op vrijdag29 maart 2019, te houden in het nieuwe Fries Landbouwmuseum te Leeuwarden, Felling 8, 8912 CG
Aanvang 20.00uur De jaarlijkse thema-avond en excursie staan dit jaar in het teken van nieuwe functies voor oude boerderijen.
De thema-avond op 29 maart kent twee sprekers.
Architect Siebe van Seijen van Adema Architecten in Dokkum gaat in op het proces van respectvol ontwerpen van verbouw en restauraties van boerderijen.
Johan Timmemans van Bouwbedrijf Timmermantsjoender uit Garyp gaat in op het thema: 'vrijkomende boerderijen kunnen door nuchter herbestemmen betaalbare nieuwe functies krijgen'. Een uitdagend thema.Nieuwe functies voor oude boerderijen -
19.30 –20.00 uur: ontvangst gasten
20.00 –20.05 uur: Welkom / mededelingen door de voorzitter
20.05 –20.35 uur: Siebe van Seijen architect van Adema Architecten te Dokkum over het proces van respectvol ontwerpen van verbouw en restauratiesvan boerderijen**--20.35 –20.45 uur: gelegenheid tot het stellen van vragen--20.45 –21.00 uur: pauze
21.00 –21.30 uur: Johan Timmermans van Bouwbedrijf Timmermantsjoender te Garyp met als titel: vrijkomende boerderijen kunnen door nuchter herbestemmen betaalbare nieuwe functies krijgen.
21.30 –21.40 uur: gelegenheid tot het stellen van vragen
21.40 uur: afsluiting officiële gedeelte
Vanaf 21.45 uur: Henk Dijkstra, directeur van het Fries Landbouwmuseum geeft kort uitleg over het nieuwe museum gevestigd in de door de bekende architect W.C. de Groot ontworpen boerderij van het bijzondere langhuistype
DAARNA VOLGT EEN RONDLEIDING.

 

Leden vergadering.

Vrijdagavond 5 april 2019

AFRON-ledenvergadering
vrijdagavond 5 april 2019

's avonds om 20.00 uur in

It Centrum Bûterhoeke 1
9041 AA in Berlikum