16 april 2009

Bajema-melkmachine-avond.

Bajema–avond en expositie in Fries Landbouwmuseum

EARNEWALD – Vanaf donderdag 16 april 2009 was er in het Frysk Lânbou Museum in Earnewâld een expositie te zien over Bajema melkmachines. Friesland had in de jaren vijftig een eigen fabrikant van melkmachines, het was de eigenzinnige uitvinder / boer Bajema uit het dorpje Ferwoude bij Workum. De apparaten die te zien zijn, komen onder meer uit de Bajema melkmachinecollectie van de heren Geert Bulthuis en Roel Veenstra.
De expositie wordt op 16 april ’s avonds om 20:00 uur officieel geopend door een familielid van boer Bajema.
Op deze avond is iedereen welkom die interesse heeft in landbouwhistorie en Bajema melkmachines in het bijzonder. Vooral (oud) boeren die nog met de Bajema machine hebben gemolken, zijn van harte uitgenodigd. Mensen die nog materiaal hebben van Bajema zijn van harte uitgenodigd dat mee te nemen. Ook het landbouwmuseum zelf is deze avond natuurlijk te bezichtigen.
De expositie wordt georganiseerd in het kader van 25 jaar Afron. De AFRON is de Friese vereniging voor historische landbouw en heeft als doelstelling het verzamelen, registreren en exposeren van oude agrarische werktuigen te bevorderen en te ondersteunen.

Naast de Bajema collectie is er onder andere een grote verzameling naamplankjes van aardappelbakjes van de heer Klaas Oosterbaan van de Oudbildtdijk onder St.Jacobiparochie te zien en een aantal bronzen beeldjes van kunstenares Aagje Pool. Ook is er houtsnijwerk van Wiebe Bakker uit Workum.

meer informatie:

- Henk Dijkstra (directeur) of Fonger de Vlas (pr)
Koaidyk 8b, 9264 TP EARNEWALD, 0511-539420.
-Roel Veenstra Bajema verzamelaar: 06-51190498


Bajema
Na de laatste wereldoorlog kwam het gebruik van melkmachines in Nederland goed op gang. Daarvoor werden de koeien met de hand gemolken.
Friesland had in de jaren vijftig een eigen fabrikant van melkmachines. Het was de eigenzinnige uitvinder / boer Bajema uit het dorpje Ferwoude bij Workum.
Bajema werkte bij het melken met een veel hoger vacuüm dan andere merken en gebruikte vee) stuggere tepelvoeringen. In zijn propaganda materiaal meldde hij dat daardoor veel sneller gemolken kon worden. In z’n folders stelde Bajema: ‘’Stelt u zich eens voor: één man, ja zelfs een meisje van 17 jaar melkt 40 koeien in 75 minuten alleen…..!”
Met name voor moeilijk melkbare koeien zou de machine goed werken, bij die koeien zou de melkproductie zelfs verhoogd kunnen worden.
De Bajema ‘’Friesland’’ melkmachine is ondermeer gemaakt in de FN wapenfabriek in België. De firma Avedko BV te Dordrecht produceerde tepelvoeringen voor hem.

Beter
Er zijn verschillende vergelijkingsonderzoeken geweest o.a. in 1960 over het verband tussen melkbaarheid en de wijze van melken te Kamperveen en Diemen en in 1961 een onderzoek naar de gebruikseigenschappen van de Bajema machines in vergelijking met een ‘Alfa-Laval’ machine, door het Instituut voor Veeteeltkundig Onderzoek ‘Schoonoord’ te Zeist in samenwerking met het Instituut voor Landbouwtechniek en Rationalisatie te Wageningen. Bij dit laatste onderzoek zijn ook de ervaringen van 50 melkveehouders verwerkt die met een Bajema machine molken. De uitslagen van de onderzoeken waren niet altijd onverdeeld gunstig voor de Bajema machine. Ook in ‘de wandelgangen’ circuleerden er een verscheidenheid aan gunstige en minder gunstige ervaringen.
Bajema zelf publiceerde, uiteraard, ook over zijn machines o.a. middels het ‘Bajema Bulletin’.

De Bajema verzameling is een initiatief van Geert Bulthuis en Roel Veenstra van de Melkmachineverzameling “De Pulsator” en is te zien tot eind augustus in het landbouwmuseum.
Kijk ook op www.afron.nl en www.frieslandbouwmuseum.nl


meer informatie
Henk Dijkstra (directeur) of Fonger de Vlas (pr)
Koaidyk 8b, 9264 TP EARNEWALD, 0511-539420.

Roel Veenstra Bajema verzamelaar: 06-51190498
« Terug naar nieuwsoverzicht