3 juli 2009

Opendag Vlasserij en Veehouderi.

Vlasserij in Ferwert.

In het kader van het 25-jarig jubileum van de Friese vereniging voor historische landbouw AFRON wordt er op zaterdag 11, 18 en 25 juli 2009 een open dag gehouden bij de heer H.A.Sterk, Mounewei 6 te Ferwert.

U kunt deze verzameling bekijken op de boven genoemde zaterdagen tussen 10.00 en 17.00 uur. Op zaterdag 11 juli kunt u ook een bezoek brengen aan een ander lid van de AFRON, namelijk de heer O.Hoekstra, Tergracht 1, Wijns. Daar is een monumentale kop-hals-romp boerderij te bekijken met een grote collectie ‘âld ark’ dat gebruikt is in de landbouw, toegespitst op de veehouderij. In beide gevallen is de toegang gratis.


Open dag op monumentale boerderij op Tergracht.

In het kader van het 25-jarig jubileum van de Friese vereniging voor historische landbouw AFRON wordt er op zaterdag 11 juli een open dag gehouden bij de heer O.Hoekstra, Tergracht 1, Wijns.


U kunt de boerderij bezoeken op tussen 10.00 en 17.00 uur. Op dezelfde dag kunt u ook een bezoek brengen aan een ander lid van de AFRON, namelijk de heer H.A.Sterk, Mounewei 6 te Ferwert. De heer Sterk heeft de meest uitgebreide verzameling in Noord-Nederland op het gebied van de vroegere vlasteelt en oogst, het bewerken van vlas in de braakhokken en het gereedschap en de werktuigen zoals die in de loop van de vorige eeuw ontwikkeld zijn. In beide gevallen is de toegang gratis.

Vlasserij in Friesland.

De vlasteelt was indertijd één van de belangrijke gewassen in het noorden van Friesland en Groningen want het paste mooi in het bouwplan van de akkerbouwers en omdat het een arbeidsintensieve teelt was, leverde dat voor veel arbeiders werk op. Vlas is een oliehoudend vezelgewas. Uit het zaad, lijnzaad genoemd, wordt lijnolie geslagen en komt lijnkoek beschikbaar als veevoer. Om de vezel te scheiden van de houtpijp moet het vlas geroot worden, waarna het gebraakt en gezwingeld kan worden. De braken en zwingelen gebeurde vroeger vaak in ‘aangenomen werk’ door de vaste arbeiders van de boer.

De stoffige werkzaamheden gebeurden ’s winters onder slechte werkomstandigheden veelal in de kleine schuurtjes bij de arbeiderswoning. Het eindproduct, de schone vlasvezel, is de grondstof voor het spinnen en weven van onder andere linnen. In de begin jaren van de vorige eeuw kwamen de eerste eenvoudige werktuigen op de markt zoals de rolbraak en de trapzwingelmolen.

De heer Sterk heeft een zeer complete verzameling gereedschap en werktuigen die indertijd gebruikt werden bij de teelt en het oogsten van vlas, het bewerken van vlas in de braakhokken alsmede de grotere loonwerkers-werktuigen om het vlas te trekken, te repelen en de zaadbol, ‘de knop’, te breken. Uniek zijn wel de beide stationaire knopbrekers van het merk Borga, gemaakt in Appingadam. Voor zover bekend zijn dit de enige twee machines die nog in het noorden van Friesland en Groningen aanwezig zijn.

Boerdij van Hoekstra.
De heer Hoekstra woont sinds een aantal jaren op een monumentale boerderij tussen de dorpen Burdaard en Bartlehiem, met het erf ingeklemd tussen de rijweg en de (zuidkant) van de Dokkumer EE. De boerderij wordt niet meer voor veehouderijdoeleinden gebruikt, de grote schuur herbergt oude landbouwwerktuigen en op stal is een uitgebreide collectie ‘âld ark’ ten toon gesteld waaronder een aantal zeer unieke voorwerpen die indertijd op veehouderij- of gemengde bedrijven gebruikt werden.
Het accent van deze dag zal liggen op de mest- en gierverwerking zoals dat vroeger gebeurde en zoals het momenteel gebeurt met moderne werktuigen. In de schuur zal een doorlopende diapresentatie gehouden worden met foto’s en dia’s uit het AFRON-dokumintaasje Sintrum. Een aantal andere AFRON-leden zullen hun verzameling rietjes presenteren van bekende Friese fokstieren en boeken en materiaal over het vroegere Fries Rundvee Stamboek (FRS).

Omdat de wereldberoemde Dokkummer EE voor huis langs loopt is er ook de mogelijkheid om een vaartochtje te maken op een authentieke boerenpraam, indertijd hét vervoermiddel voor vee, hooi en melk in waterrijke gebieden. Voor mensen die niet van varen houden is er de mogelijkheid om een ritje te maken met een paard en (luchtbanden) wagen.
« Terug naar nieuwsoverzicht