14 december 2014

Onbekend werktuig op de beurs.

Op de Noord Nederlandse Landbouwbeurs (10 t.m. 13 december 2014) stond er naast de prachtig gerestaureerde Allis-Chalmers trekker (bouwjaar 1938) in de stand van het Landbouwmuseum een oud werktuig. waarvan men de naam en de functie wilde weten. Middels een deelnameformulier hebben veel beursbezoekers hun idee daarover ingeleverd.



Bericht van de museumdirectie:
Ons museum was prominent aanwezig op de (perfect georganiseerde) Noord Nederlandse Landbouwbeurs (10-13 dec.) in Leeuwarden.
In onze stand stond een merkwaardig apparaat. Aan de bezoekers de vraag - allemaal 'experts' tenslotte - wat het was.
Wie het goed had, kon een mooi Ford-trekker-miniatuur winnen.
Bijna 300 bezoekers waagden de gok en ruim dertig ervan hadden het juiste antwoord: een strosnijder.
Na loting kwam Jos de Witte uit Marknesse als winnaar uit de bus.
Gefeliciteerd, u krijgt het model binnenkort toegestuurd!



Dit apparaat (plm 1920) werd voor en na de oorlog gebruikt om stro in korte stukjes te snijden. Het stro werd dan gebruikt voor het bijvoeren van vee, vaak in combinatie met andere gewassen zoals voerbieten.
In de machine zitten twee rollen die de graanstengels naar binnen voeren. Met een 'versnellingsbak' aan de zijkant, kon de lengte van het afgesneden stro bepaald worden. De rollen worden aangedreven door het grote wiel waarop twee snijmessen zitten.


Veel bezoekers hebben uitvoerig hun technische knobbel gepijnigd om de werking van het werktuig te achterhalen. Dat het een soort hakselaar is werd al snel duidelijk, maar wat wordt er mee gehakseld of gesneden? Bij ongeveer 25% van de antwoorden was het duidelijk dat er stro gesneden kon worden. Ook veel andere gewassen kwamen aan de orde. In eerste instantie dacht men aan het snijden van riet (18%), maar niemand kon bedenken waar gesneden riet voor gebruikt zou kunnen worden.
Een goede tweede was het snijden van bieten (12%), vanwege het grote rad met twee messen, maar dan waren de beide toevoer rollen toch wel een obstakel.
Een derde gewas om te snijden was vlas (10%), maar dan zou de lange vezel, waar het eigenlijk om gaat om een goede prijs te bewerkstelligen, wel ernstig beschadigd worden.
Verder zijn er mogelijk aardappelen, knollen, koolrapen, (zuur-)kool, en wortelen mee te snijden.



De iets schuin aflopende houten goot zorgde ook voor verwarring en werd vaak als afvoergoot beschouwd maar dan werd het draaiende rad met messen wel lastig om het te snijden gewas in te voeren.
Een aantal bezoekers ontdekte dat met het krukgewicht aan een hefboom, onder aan de machine, de bovenste in hoogte verplaatsbare gekartelde invoerrol een bepaalde druk op het te snijden product uitoefent en dat harde ongerechtigheden, zoals een steen, de rol omhoog kunnen drukken en dan geen schade aanrichten.
Aan de zijkant van de machine was een stelmogelijkheid om de toevoerrollen vier verschillende snelheden te kunnen geven en dat dan bij een gelijkblijvende radsnelheid het stro in vier verschillende lengten kon worden gesneden.


« Terug naar nieuwsoverzicht