12 maart 2015

CC... Lezing + filmbeelden CAF

Op zondagmiddag 29 maart 2015, organiseren het Fries Landbouwmuseum en het Fries Film Archief een filmmiddag rondom de C.A.F. Tijdens deze middag worden fragmenten getoond uit de speelfilm 'Na veertig jaren', die in 1936 werd gemaakt bij het 40-jarig bestaan van de coöperatie. Ook zijn er delen te zien uit recent verworven privéfilms uit de periode 1947-1954 van oud directeur Jan M. Boudewijn (1918-1987).
Inleider deze middag is Jan de Vries uit Grou die in de jaren 1975 - 1986 directeur van de C.A.F. was.
De middag begint om 15:00 uur. Het museum is open vanaf 14:00 uur. Opgave kan via info@frieslandbouwmuseum.nl

In 1936 bestond de CAF 40 jaar en ter gelegenheid daarvan werd een film gemaakt door het filmerscollectief 'Film yn Fryslân'. Het eerste deel van de film laat het verhaal zien van een jong boerengezin dat zich aansluit bij de coöperatie na een slechte ervaring met een particuliere handelaar, die hun ouders het leven zuur had gemaakt. Het tweede deel laat met name werkzaamheden in de fabriek te Leeuwarden zien, zoals het maken van veekoeken en het repareren van zakken. Ook Harlingen komt aan bod met kunstmestoverslag.
Naast de grote CAF film zullen er ook een aantal fragmenten getoond worden uit de privé films fan Jan Marinus Boudewijn (1918-1987), die tussen 1947-1954 bij de CAF, werkzaam was de laatste jaren as directeur. Deze films dateren allemaal uit de periode 1947-1954. Er zullen fragmenten te zien zijn van onder meer een toneelstukje op het kantoor fan de CAF in Leeuwarden gespeeld door medewerkers, beelden van het CAF filiaal in Gorredijk, o.a. het laden en lossen van een schip in de Compagnonsvaart, en beelden van Leeuwarden vanuit het CAF-kantoor.

Inleider van de middag is Jan de Vries uit Grou (1939). De Jorwerter van geboorte heeft verschillende jaren bij de CAF gewerkt. In de periode 1970 - 1975 als directiesecretaris en later van 1975 - 1986 als lid van de directie. De Vries vervolgde zijn carriére in de zuivelindustrie als directeur bij o.a. De Goede Verwachting in Workum en trad later toe tot de Concerndirectie van de Friesland Coberco Dairy Foods. Momenteel is hij voorzitter van de stichting FB Oranjewoud.


Op 28 maart 1896 werd te Leeuwarden de 'Coöperatieve Vereniging tot Aankoop van Landbouwbenodigdheden' opgericht. Het doel van de nieuwe vereniging was: ' Voor gemeenschappelijke rekening veevoeder, kunstmeststoffen, zaaizaden en andere landbouwbenodigdheden aan te kopen.' De crisis in de landbouw in de jaren 1870 - 1890 had onder meer tot gevolg dat de boeren meer aandacht kregen voor de kwaliteit van hun producten. Met het gebruik van kunstmest, als aanvulling op stalmest en het voeren van mais en lijnkoeken, als bijvoer van hooi en kuil slaagde dat. Maar de particuliere handel leverde niet altijd kwalitatief goede producten.
Om verzekerd te zijn van een goede kwaliteit veevoer tegen een zo laag mogelijke prijs, was het oprichten van 'Aankoopcoöperaties' noodzakelijk. De boeren hadden inmiddels al ervaring met het fenomeen in die jaren werden veel melkfabrieken opgericht. De coöperatieve gedachte leefde sterk in die jaren.
De jonge aankoopvereniging kocht in het aanvangsjaar direct al 75.000 lijnkoeken aan voor haar leden. Dat ledenaantal steeg snel. In 1914 waren er behalve 820 individuele leden ook nog eens 14 andere aankoopverenigingen lid, waar 1474 boeren bij waren aangesloten.
Vanaf 1937 kwamen er initiatieven om tot komen tot een provinciale aankoopcentrale, maar zonder succes. Het zou dertig jaar duren eer dat van de grond kwam. Het was in de zestiger jaren toen de aankoopcentrale Ons Belang uit Jubbega en de CAF samengingen. Andere aankoopcentrales zoals De Noordkant in Leeuwarden en Oldeberkoop volgen in 1966.
Met deze laatste fusie stond de ontwikkeling echter niet stil. In 1968 keek men al over de provinciale grenzen heen, maar een fusie met het Groningen ACG en het Drentse CLM kwam er niet. In oktober 1990 slaagde het wel. De CAF ging samen met de drie noordelijke zuster coöperaties ABM, ACECO en CLM op in de ACM (Aan en verkoop Coöperatie Meppel B.A.). De markante C.A.F. gebouwen aan de Snekertrekweg, lang een van de symbolen van Frieslands boerenwelvaart, werden in 1993 gesloopt.


« Terug naar nieuwsoverzicht