Hollandgänger Arbeidsmigratie tussen Duitsland en Nederland

vanaf 3 augustus tot 15 december 2019

Hollandgänger

Arbeidsmigratie tussen Duitsland en Nederland

Migratie is een van de actuele thema's van onze tijd.

De regio Emsland in Duitsland en Friesland waren vroeger herkomstgebied respectievelijk streek van bestemming van talrijke arbeidsmigranten, met alle daarmee gepaard gaande kansen en problemen.

Hollandgänger: Hannekemaaiers en (Lapke)poepen werden ze genoemd.

De eersten werkten onder meer in de landbouw en de turfwinning.

De anderen handelden in linnenwaren.

Veel families in het Emsland en Friesland zijn nazaten van deze arbeidsmigranten.
Vanaf de Gouden Eeuw tot aan de Eerste Wereldoorlog kwamen elk voorjaar duizenden seizoenarbeiders vanuit Duitsland naar Nederland om de boeren te helpen bij de hooioogst.

Ze werden hannekemaaiers, mieren of poepen genoemd. Individueel of in groepjes boden ze zich aan.

Friese boeren hadden gemiddeld twee tot vier hannekemaaiers aan het werk.

Sommigen kwamen jaar na jaar terug bij dezelfde boer.
Anderen specialiseerden zich in de verkoop van linnen. Deze 'lapkepoepen' vormden de basis van talloze winkels en bedrijven die nu nog steeds in Nederland aanwezig zijn zoals C&A, V&D, Schweichmann, Voss, Sinke, Lampe en Hanewacker.
Na 1870 kwam er een langzaam aan een einde aan deze vorm van gastarbeid.

Dat kwam onder meer door de Duitse industrialisatie en economische groei, de Duits-Franse oorlog (1870/1871) én de introductie van landbouwmachines in ons land.
Documenten en aandenkens in deze expositie vertellen het verhaal en de achtergronden van de arbeiders van toen.
Vandaag de dag zijn er weer veel rondtrekkende arbeiders. Ze komen vooral uit Oost-Europa, maar ook uit Afrika en Azië.
Deze expositie is een samenwerking gemaakt met het Emslandmuseum in Lingen

Lezingen en activiteiten

Tijdens de expositieperiode zijn er vier lezingen. Tresoar komt elke keer langs met haar 'reisbureau' om bezoekers te helpen bij het zoeken naar hun 'Hannekemaaier roots'.


Met HCL is een wandelroute gemaakt langs 19 lapkepoepenwinkels in Leeuwarden. Deze route is vanaf augustus verkrijgbaar bij HCL en het Museum.

Samen met bierbrouwerij Tsjerkebier in Easterwierrum, de Stichting Hannekemaaierpad en de firma Adema Events te Leeuwarden komt er deze herfst een speciaal Leeuwarder bier op de markt dat van oorsprong vroeger in Leeuwarden werd gebrouwen en erg populair was bij de textielhandelaren. De presentatie daarvan is op zondag 22 september.

Het Fries Filmarchief heeft filmfragmenten van een hannekemaaierfilm beschikbaar gesteld.

Verder presenteert de Stichting Hannekemaaierpaden hun nieuwe boekje over het traject van Groningen naar Leeuwarden. Het Hannekemaaierspad is een netwerk van lange afstandswandelroutes, gebaseerd op de tochten van de Duitse trekarbeiders (o.a. grasmaaiers). Bij hun wandelroutes staan cultuur, natuur en geschiedenis centraal. Met het Hannekemaaierspad beleeft de wandelaar de trektocht zoals de Duitse trekarbeiders deze maakten. De route gaat door oude dorpen en verrassende landschappen

De lezingen (aanvang elke keer 15:00 uur)

22 september: lezing 'Bier en Brood'
6 oktober: lezing 'Linnenhandel en Lapkepoepen'
27 oktober: livemuzyk en liedjes van Hollandgänger
3 november: lezing 'Hannekemaaiers: werken in het hooi en de turf'

opgave lezingen via

 

Thuis bij molletje

Dinsdag 22 okt tot donderdag 24 okt 2019
HERFSTVAKANTIE

Modder....
daar draait het om in de herfstvakantie.
In het Fries Landbouwmuseum is er in de herfstvakantie van alles te doen: op dinsdag, woensdag en donderdag is er kindertheater en een modderspeurtocht.
Wat zit er in de bodem, welke dieren leven er in en hoe maak je een schilderij met modder?

Kindertheater

Molletje voelt zich verdrietig en alleen. Op een dag krijgt hij een aanwijzing en graaft zichzelf naar boven maar dat vindt mevrouw Kraai geen goed idee, haar hele landingsbaan wordt kapot gemaakt! Dat onderkruipsel! Ze stampt de hele molshoop weer stuk! Molletje krijgt hulp van konijn die wel nieuwsgierig is naar de graver. Als molletje met hulp van Coo het nijn toch eruit weet te komen houdt Klara kraai niet op met saboteren totdat ze zelf de goede bril steelt van Molletje. Dat verandert haar kijk op de wereld en worden ze zelfs vrienden. Een voorstelling met interactief spel samen zingen en bewegen met een vrolijk en kunstig decor!
De voorstellingen zijn op dinsdag 22, woensdag 23 en donderdag 24 oktober; aanvang 14:00 uur.
Geschikt voor kinderen van 4—8 jaar. De voorstelling duurt plm. 50 min.

Het museum is tijdens de modderdagen open van 11:00 - 17:00 uur.

De entree op di, woe en do. museum, inclusief theater: volwassenen is € 7.00 pp. Kinderen € 6,00 (inclusief speurtocht en materiaal)
Vrijdagavond gelden de normale entee-tarieven.
 

Middag met muziek rondom Hannekemaaiers

Zondagmiddag 27 oktober 2019

Op zondagmiddag 27 oktober organiseert het Fries Landbouwmuseum een middag met muziek over hannekemaaiers. Het is één van de vier activiteiten die het Fries Landbouw Museum organiseert in het kader van de expositie 'Hollandgänger'. De muziek wordt verzorgd door Bert Hadders

Wat gaat een Hollandganger zingen als hij zijn kleine dorpje in Emsland steeds verder achter zich laat op weg naar de grote stad Leeuwarden? Deze middag vertelt George van der Peet van stichting Hannekemaaierspad over liedjes en muziek van en over Hollandgangers.
Het wordt deze middag een mix van achtergrondinformatie en liedjes van toen (korte video-films) in de vorm van een reisverhaal met live muziek tussendoor van Bert Hadders, die hierop aansluit. De gevoelens van heimwee van de Hollandganger zijn terug te vinden in de Middeleeuwse ballades tot 19e eeuwse blaasmuziek.

Op deze middag is het Historisch Reisbureau vanaf 13.00 uur aanwezig in het museum. Bezoekers kunnen bij Tresoarmedewerkers terecht voor genealogische vragen zoals: Hoe zet ik een stamboom op of hoe kom ik erachter of ik Duitse voorouders heb? Het Historisch Reisbureau van Tresoar werkt mee aan dit project omdat veel families in het Duitse Emsland en in de provincie Fryslân nazaten zijn van de arbeidsmigranten.

De entree bedraagt 10 euro incl. museumbezoek en 2 consumpties .
Aanvang lezing 15:00 uur:

Vol is vol! Vergeet uw museumjaarkaart niet!