Nieuws OTMV Afdeling Fryslân

22 juli 2020

Corona, Pionier & Kenteken

Beste Leden,

In deze nieuwsbrief de volgende onderwerpen:
  • Corona & OTMV-evenementen
  • Pionier
  • Laatste nieuws omtrent kenteken

Wij zijn momenteel alweer juli 2020. Normaliter voor de OTMV een tijd waarin we even een korte vakantieperiode in zouden gaan, en waar er in de voorafgaande periode er reeds een groot aantal evenementen had plaatsgevonden. Toertochten, shows, ploeg- en maaiwedstrijden, dorpsfeesten, ze mochten allemaal helaas niet doorgaan. Echter heb ik van velen vernomen dat ze de vrijgekomen tijd veelal nu ook aan restauratie hebben kunnen besteden, of het op individuele basis actief geweest zijn met motoren of trekkers of hele stapels oude Pioniers of folders opnieuw hebben gelezen.

Corona en evenementen organiseren

Dat evenementen niet door konden gaan was uiteraard begrijpelijk, al zal een ieder ook wel eens gedacht hebben, ''ach dat ploegen of maaien kan toch ook prima op 1,5 meter''. Of een toertocht. Allemaal in de buitenlucht en veelal op ruime afstand van elkaar. Zeker als je al een hele tijd geen enkel evenement of activiteit hebt kunnen bezoeken, lonkt de drang dit weer eens te doen steeds meer. Althans bij mij wel. De laatste afdelingsbijeenkomst was de jaarvergadering in Beetsterzwaag.

Echter was ik zelf onlangs bij de KNO-arts, welke mij nog eens goed op het hart drukte dat we het Corona-virus niet moeten onderschatten. In het Noorden zijn we er misschien relatief bekaaid vanaf gekomen, wat misschien ook maakt dat we al vrij snel weer overgaan tot de orde van de dag. En laten we hopen dat die mogelijkheid er ook zo blijft in het Noorden. Ook straks in het najaar wanneer men vaak meer vatbaar is voor griepvirussen en verkoudheid. Laten we hier nuchter en met boerenverstand naar blijven kijken.

Dit zorgt ook voor de vraag hoe we als OTMV om willen en kunnen gaan met de huidige versoepelingen van de lockdown. Het OTMV-hoofdbestuur heeft hier uitgebreid (digitaal) over vergadert en heeft besloten dat er voorlopig geen landelijke evenementen worden georganiseerd. Ook PVN en HMT gaan geen landelijke evenementen organiseren. De OTMV wil als verenging te allen tijde voorkomen dat een OTMV-evenement als een mogelijke brandhaard van Corona wordt gezien.

Lokale evenementen
Op lokaal niveau mogen, binnen de regels t.a.v. Corona, vanaf 1 juli jl., weer evenementen worden gehouden. Hierbij stelt het hoofdbestuur verplicht dat hiervoor een vergunning verkregen wordt bij de lokale autoriteiten, ongeacht het soort evenement. Het is in ALLE GEVALLEN aan de lokale autoriteiten (en dus niet aan de OTMV ! ) om te bepalen of organisatoren hun activiteit voldoende op anderhalve meter in kunnen richten en of er nog aan andere specifieke voorwaarden moet worden voldaan. De procedure voor het aanvragen van een vergunning kost tijd, en het zal dus een aantal weken duren voordat de eerste evenementen weer plaatsvinden. Wij als afdelingsbestuur ontvangen graag een afschrift van de goedkeuring.

Let bij het organiseren vooral op het kunnen handhaven van de maatregelen zoals de 1,5 mtr. afstand en vastleggen deelnemers (voor eventueel GGD-onderzoek). Het plaatsen van een tent op een buitenevenement zorgt er voor dat je met verschillende regels te maken hebt, zowel regelgeving voor buiten als voor binnen, houdt ook daar rekening mee! Mocht de wens er zijn, laat het even weten en we kunnen jullie enige handreikingen geven. Evenementen die doorgang vinden kunnen geplaatst worden op de website via de normale weg (organisatie ? afdelingscoördinator ? agendacoördinator). Bovengenoemde zaken blijven uiteraard alleen gelden zolang de regelgeving vanuit de overheid onveranderd blijft.

LET OP! Boetes van deelnemers en organisatoren zijn voor rekening van de organisator/deelnemer en kunnen niet gedeclareerd worden bij het afdelings- of hoofdbestuur! De directe organisator(en) van het evenement is(zijn) hiervoor ZELF verantwoordelijk.

Wellicht is het beste advies dat we ons met elkaar richten op 2021 en al onze energie te steken in de (mogelijke) evenementen voor dat seizoen.

Laatste nieuws kenteken

De Eerste Kamer heeft dinsdag 19 mei 2020 het wetsvoorstel registratie- en kentekenplicht (land)bouwvoertuigen aangenomen. De invoering van kentekens voor landbouwvoertuigen en van een APK voor snelle tractoren alsmede de verhoging van de maximumsnelheid naar 40 km/u gaat daarmee definitief door.

De wet omvat vele voorwaarden, regels en uitzonderingen, waar wij u als lid op een later moment via de Pionier (of als de tijd het weer toelaat via een bijeenkomst) in detail verder over zullen informeren. Een paar hoofdlijnen delen we via deze nieuwsbrief even met u. Registratie
Het registreren van bestaande landbouwvoertuigen kan alleen gedurende een bepaalde periode, de zogenaamde conversieperiode. Deze conversieperiode zal ingaan van 1 januari 2021 en duren t/m 31 december 2021. Gedurende deze periode kunnen eigenaren zelf hun bestaande landbouwvoertuigen bij de RDW administratief registreren. Ook aanhangers met een constructie- of gebruikerssnelheid hoger dan 25 km/uur dienen geregistreerd te worden. Het bestaande materieel hoeft niet te worden gekeurd of geschouwd door de RDW of een mechanisatiebedrijf. Aanmelden van bestaande landbouwvoertuigen na afloop van de conversieperiode kan, maar dan moet het voertuig wèl worden gekeurd door de RDW (en zal dus dan ook meer kosten).

De eigenaar kan tijdens de conversieperiode op verschillende manieren een aanvraag voor registratie indienen:
  • via een volledige online aanvraag (inschrijving en tenaamstelling in één)
    • dit kan zowel met E-herkenning als met DigiD
  • via een schriftelijke inschrijving plus tenaamstelling bij een RDW-keuringsstation
    • met legitimatie

De verplichte registratie-items van het voertuig zijn:

  • serie- of constructienummer
  • merk
  • handelsbenaming
  • Europese voertuigcategorie; T, C, R, S, Z
  • bouwjaar
  • maximumconstructiesnelheid
  • brandstof
  • voertuigomschrijving (bijv. zelfrijdende mestinjecteur of maaidorser)

Kentekenplaat
Na registratie ontvangt de eigenaar een kentekencard (kentekenbewijs op creditcardformaat). De kosten van registratie en de kentekencard zijn €18,- euro per voertuig. Vervolgens kan de eigenaar een kentekenplaat kopen bij een automaterialenhandel (dit mag bij voertuigen van vòòr 1978 ook een blauwe plaat zijn, lang of vierkant). Echter is men pas vanaf 1 januari 2025 verplicht de kentekenplaat te voeren. Wel moet er direct een kentekenplaat op het landbouwvoertuig zitten als er harder dan 25 km/u wordt gereden, de landbouwtrekker APK-plichtig is, het voertuig in het buitenland rijdt of ontheffingsplichtig is. Trekkende voertuigen krijgen een kentekenplaat die begint met de letter T en alle geregistreerde getrokken materieel krijgt een plaat beginnend met de letter L.

Advies
Ons dringend advies is dan ook om al uw, daarvoor in aanmerking komende trekkers/landbouwvoertuigen te laten registreren in de komende conversieperiode. Ook al staat deze voorlopig, in afwachting van reparatie of restauratie, in de schuur. Wilt u deze te zijner tijd gaan verkopen of er mee gaan rijden dan hoeft u niet die lange en veel duurdere weg van registratie bij de RDW te bewandelen.

Meer info is te vinden via de Fehamec (www.fehamec.nl), welke als belangenbehartiger fungeert tussen de nationale overheid en de landbouwsector. De OTMV is een aangesloten verenging binnen de Fehamec.

En verder in 2020

Voor vragen aangaande het organiseren van evenementen in Corona-tijd kunt u terecht bij het afdelingsbestuur via otmvfriesland@hotmail.com. Mogelijk kunnen we u niet altijd alle antwoorden geven, maar we kunnen u wel verwijzen naar de betreffen de instanties die dat wel weten. Dit geldt uiteraard voor zowel organiserende leden als deelnemende leden.

Onderstaand nog een paar mooie foto's uit de afdeling Friesland van dit seizoen. Deze kregen we toegestuurd van diverse leden. Mocht u ook nog mooie foto's hebben, stuur ze gerust toe. Dat mag via bovenstaand e-mailadres maar mag ook naar de bestuursleden via Whatsapp.

Tot slot rest mij u een goede vakantie toe te wensen, en laten we hopen dat we elkaar spoedig weer treffen in een tijd waarin Corona niet langer grip heeft op de OTMV. Houd de OMTV agenda in de gaten voor de mogelijke evenementen komende tijd via www.otmv.nl/evenmenten.

Mei freonlike groetnis,

Fokko Jansma
Voorzitter OTMV afd. Friesland


 

STEUN ONS MUSEUM!

11 juli 2020

U heeft het misschien in de media gelezen, maar we willen u ook via deze weg informeren dat de provinciale subsidie voor het Fries Landbouwmuseum per 1 januari 2021 a.s. wordt stopgezet.
Deze mededeling kwam hard aan. Zonder deze substantiële structurele bijdrage dreigt het museum zijn deuren te moeten sluiten en gaat een voor Nederland unieke collectie agrarisch erfgoed verloren.
Er wordt gewerkt aan een oplossing, maar uw steun is nu meer dan welkom!

Sluit u aan bij de Vrienden van het Fries Landbouwmuseum. U betaalt de rest van dit jaar slechts 10 euro.

Geeft u liever een eenmalige schenking? Ook dat is mogelijk. Voor alle vragen over schenkingen kunt u contact opnemen met onze directeur Henk Dijkstra via info@frieslandbouwmuseum.nl

 

Nieuws van Boerderijenstichting

30 juni 2020

PROJECT BOERDERIJEN VAN HET GELEDE EN AMERIKAANSE TYPE IN FRYSLAN Nieuwsbrief 14, juli 2020


Aan de eigenaren van en betrokkenen bijeen boerderij van het gelede en het Amerikaanse type in Fryslân.

Waarom en op welke manier kwamen de technische materialen uit Amerika terecht in de Amerikaanse boerderijen die vanaf 1923 in Fryslân en in enkele andere provincies zijn gebouwd?

We wisten dat het bedrijf Brouwers stalinrichting daar een belangrijke rol bij heeft gespeeld, maar waar zijn de gegevens uit die tijd te vinden.

Tot voor kort een mysterie.

Nog functionerende Amerikaanse boerderij in Haren bij Groningen In deze nieuwsbrief aandacht voor de firma L.S. Brouwers uit Minnertsga, later in Leeuwarden gevestigd.

Reimer Rauwerda uit Leeuwarden attendeerde ons kortgeleden op het oude bedrijfsarchief van deze firma. Dit archief is ondergebracht bij het Historisch Centrum Leeuwarden( HCL) en bestaat uit 115 archiefdozen (16 strekkende meter) met volgens

Rauwerda bedrijfsgegevens van de jaren 1919 tot 1960.

Helaas is dit archief (nog) niet ontsloten. Wat komen we in dit archief allemaal tegen?

We nemen u mee op onze speurtocht.


Rauwerda bedrijfsgegevens van de jaren 1919 tot 1960. Helaas is dit archief (nog) niet ontsloten. Wat komen we in dit archief allemaal tegen?We nemen u mee op onze speurtocht.

Firma L.S. Brouwers Minnertsga–Leeuwarden.

Wie is deze S. Brouwers en waarom is hij voorde bouw en stalinrichting van de Amerikaanse boerderijen zo belangrijk?

Lammert Simons Brouwers is een boerenzoon, geboren in 1878 in Minnertsga.

In1898, hij is dan 20 jaar, onderneemt hij helemaal alleen een voor die tijd opzienbarende reis naar Amerika. Na wat omzwervingen komt hij terecht in Fairfield in de staat Iowa.

Hier kan hij werken in het bedrijf van de Louden Machinery Company.

De oprichter van het bedrijf William Louden, heeft in 1867 patent gekregen op een takelinstallatie voor het omhoog hijsen van hooi en graan. Daarnaast specialiseert het bedrijf zich in boerderijbouw, landbouw mechanisatie en materiaal voor de stalinrichting.

In een 240 pagina's dikke catalogus uit 1923,afkomstig van de firma Brouwers, noemt Louden twee belangrijke eisen voor een stal: schoon en comfortabel.

Dit bedrijf,de Louden Machinery Company is voor Brouwers heel interessant.

In Fryslân is veel van wat in dit bedrijf wordt gemaakt niet of nauwelijks bekend.

Hij voelt,hier zit handel in en besluit bij zijn terugkeer in Fryslân om de producten van Louden te gaan verkopen en bij de boerenbedrijven te installeren. Door de Eerste Wereldoorlog lukt het hem pas in februari van het jaar 1919 weer in Minnertsga terug te komen. Hij is dan in het bezit van een verklaring dat hij officieel agent is voor de firma Louden. De boerderij van zijn vader Simon Brouwers richt hij in als werkplaats voor het stalinrichtingsmateriaal. Hij importeert complete hijs installaties met netten en grijpers. Dankzij een goed product, vakmanschap, service en reclame slaagt hij erin al na amper een jaar 50 complete hijsinstallaties te verkopen en te plaatsen in de provincies Fryslân en Groningen. Hij noemt dit in advertenties:

'Amerikaanse hooi-en graan hijsch-en transportwerktuigen'. Ook verkoopt hij veel drinkbakjes en het bij behorende leidingsysteem met waterreservoir. Hij noemt dit: 'zelf regelende staldrinkinrichtingen'. Door het snel toenemen van de werkzaamheden moet hij personeel in dienst nemen. De uit Amerika geïmporteerde drinkbakjes zijn van plaatstaal en dat kan beter vindt Brouwers. Hij laat zelf drinkbakjes van gegoten ijzer maken. Hij adverteert dan met 'vernieuwde drinkbakken nr.2 en 3 Brouwers'. De Amerikaanse vast zetbeugels, waar hij er ook veel van verkoopt, zijn alleen geschikt voor de Hollandse stallen. In 1927 heeft hij met langere kettingen deze koebeugels aangepast voor gebruik in de Friese stal. Regelmatig ontwikkelt hij technische vernieuwingen waarop meerdere patenten worden verleend. In 1939 wordt de boerderij in Minnertsga te klein en verhuist het bedrijf naar Leeuwarden.


Louden Machinery Co. Fairfield Iowa


Gedurende ons onderzoek naar de bouw en inrichting van de Amerikaanse boerderijen vinden we via gericht onderzoek in de boerderijen zelf, in de literatuur en via informanten belangrijke informatie over de firma L.S. Brouwers en de firma Louden. In de boerderij bij Scharsterbrug uit 1923, de eerste in Fryslân gebouwde Amerikaanse boerderij, is zeer waarschijnlijk de hele stalinrichting, de hooihijsinstallatie en ook de heel opvallende ventilatiekappen geleverd door de Louden Machinery Co. en geplaatst door de firma

L.S. Brouwers. Op de ijzeren staanders die de H balken onder de zolder in deze boerderij ondersteunen, komen we de naam Louden tegen. Uit een vroegere beschrijving van deze boerderij 'De schuurloze greidboerderij' lezen we dat de vastzetbeugels,net als de drinkwaterleiding uit Amerika komt met vermelding van 'systeem Louden'. Van deze Amerikaanse vastzetbeugels zijn enkele bewaard gebleven. In de Amerikaanse boerderij bij Grou (1924) vinden op het opwindmechanisme voor de hooitakel eveneens de naam Louden. In Minnertsga (1923) bij een boerderij van het gelede type met een Amerikaanse hooischuur zien we op de ijzeren beugels van de vier hooinetten de vermelding Louden, Fairfield Iowa. Architect De Groot heeft op de bouwtekening van de stal heel precies de beugels van het Amerikaanse vastzetsysteem voor de koeien getekend.

De 4 complete stalinrichting en de hooitakel met de netten zijn zeer waarschijnlijk geleverd door de firmaL.S. Brouwers. Destalinrichting van de in 1926 gebouwde Amerikaanse boerderij in Haren (Groningen) is volgens de huidige boer Hendrik van Hemmen geleverd en geplaatst door de firma L.S. Brouwers. In 1931 laat Koningin Wilhelmina bij paleis Het Loo in Apeldoorn een Amerikaanse boerderij bouwen. Uit beschrijvingen van deze boerderij en informatie van de laatste boer Gerrit J. Wensink weten we dat de complete stalinrichting met de drinkwatervoorziening en de hijsinstallatie voor het hooi eveneens door Brouwers is geleverd en geïnstalleerd.


Brouwers Stalinrichting


Van Gerrit Brouwer hebben we een kopie gekregen van het artikel “ Brouwers Stalinrichting”, dat hij heeft geschreven voor De Bildtse Post van september2000.

Ook de directeur van het Fries Landbouwmuseum, Henk Dijkstra heeft zich verdiept in L.S. Brouwers.

We hebben gebruik mogen maken van de informatie uit een (nog) niet door hem uitgegeven artikel over Brouwers. Bij het zoeken op de naam Brouwers in oude kranten komen we veel advertenties tegen van de firma Brouwers. Uit al deze informatie en gegevens krijgen we sterk de indruk dat van veel Amerikaanse boerderijen in Fryslân en daarbuiten de stalinrichting door de firma L.S. Brouwers is gerealiseerd met materiaal oorspronkelijk afkomstig van de firma Louden en later steeds meer van de firma Brouwers zelf.


Archief firma L.S.Brouwers


We waren blijverrast toen we kort geleden een mail kregen van Reimer Rauwerda uit Leeuwarden. Hij schrijft daarin onderanderen het volgende:“In het verenigingsblad van de Friese Vereniging voor Landbouwhistorie ITARK nr.74-2020-01 las ik over de hijsinrichtingen voor hooi en ook graan van het fabricaat Brouwers. Als oud directeur van Brouwers Stalinrichtingen heb ik de nadagen van deze installaties nog meegemaakt.

In1960 kwam ik in dienst bij Brouwers en heb daar nog enige tijd de oprichter Lammert Simon Brouwers meegemaakt, die mij in wijdde in de techniek van de hijsinrichtingen. Als jongste bediende werd ik o.a belast met het op orde brengen van het archief. Daar waren ook alle gegevens bij van de geleverde projecten vanaf 1919, het ontstaan van Brouwers in Minnertsga.

Na mijn afscheid in 1999 is het bedrijf verhuisd naar het industrieterrein De Hemrik in Leeuwarden en het archief ondergebracht bij het HCL in Leeuwarden.

Naar ik heb begrepen ook de vele ordners met projectgegevens vanaf 1919” .


Reimer Rauwerda


Die laatste opmerking van Rauwerda klonk ons als muziek in de oren. We hebben snel contact gelegd met hem om te vragen mee te gaan naar het HCL om daar het archief van Brouwers te onderzoeken. Vanwege de Corona en een interne verhuizing is een bezoek aan het HCL slechts beperkt mogelijk. Bij het eerste bezoek van Jacob van der Vaart en Reimer Rauwerda zijn er een aantal van in totaal 115 archiefdozen klaargezet. een Omdat dit archief nog niet toegankelijk en ontsloten is met een duidelijke inhoudsopgave van wat erin zit, is het zaak elke doos open te maken en zorgvuldig te bekijken wat er precies in zit. Uitermate belangrijk is om in dit archief de antwoorden te vinden op onze vragen:' Vinden we de bewijzen van onze vermoedens dat de stalinrichting van veel Amerikaanse boerderijen door de firma L.S. Brouwers is geleverd en geïnstalleerd?' En op de vervolg vraag:' Heeft deze firma daarvoor gebruik gemaakt van het materiaal van de firma Louden uit Fairfield Iowa en in een later stadium van Brouwers zelf?' Er is enkele dagen en dagdelen zorgvuldig nageplozen of er de antwoorden op deze vragen zijn te vinden. Het zoeken richtte zich op de projectstukken ,dat zijn de leveranties aan de honderden boerderijen, met technische tekeningen en materialenlijsten. Uiteindelijk helaas zonder veel resultaat. Duidelijk is geworden dat Rauwerda in 1960 wel het hele bedrijfsarchief van de firma L.S. Brouwers vanaf 1919 tot 1960 in klappers heeft geordend, maar dat slechts een gedeelte, vooral betrekking hebbende op de jaren 1946–1960 in het HCL aanwezig is. Ook de talrijke foto's van stalinrichtingen die door de firma Brouwers zijn gerealiseerd zijn niet in het HLC terug te vinden.

Waar zijn de oudere project gegevens gebleven?Waarschijnlijk is bij de verhuizing van het bedrijf in het jaar 2000 slechts een deel van het archief naar het HCL overgebracht.

Wel lijkt het octrooiarchief vanaf 1924 aanwezig en oude kasboeken sedert 1920

De kasboeken bevatten dermate summiere informatie dat we daar niet veel mee kunnen. Wel geldbedragen en een notanummer, maar zonder opgaaf van waar het betrekking opheeft. Het octrooiarchief geeft informatie over verbeteringen die de firma Brouwers heeft bedacht en aangebracht bij onder anderen de drinkbakjes en het vastzet systeem. Al met al hebben we dus geen antwoorden kunnen vinden op onze vragen. Het enige positieve van deze tijd rovende werkzaamheden is geweest dat wei nformatie hebben gevonden van twee boerderijen in Feanwâlden en Appelscha, die in respectievelijk 1954 en 1960 zijn omgebouwd tot Amerikaanse boerderij. Tevens heeft Rauwerda ons nadere informatie kunnen geven over zaken die hem bij het archiveren van het bedrijfsarchief bijgebleven zijn. We zijn hem zeer erkentelijk voor zijn inzet en tijd. Rest mij nog u te vertellen dat ik (Hans de Haan) vanaf februari hartklachten heb gehad. Uiteindelijk heb ik 20 mei een hartoperatie ondergaan waarbij er vijf omleidingen zijn geplaatst. ik Gelukkig gaat het herstel heel voorspoedig. Vanwege de corona beperkingen heeft ons werken aan het boek enige vertraging opgelopen,maar gelukkig niet meer dan enkele maanden.


Hans de Haan, haanshoeve@hotmail.comtel. 0513-438007

Jacob van der Vaart, j.vaart@hetnet.nltel. 0513-412217


 
Kijk voor meer nieuws in het nieuwsarchief »